Problem çerçeveleme

Çözümü seçmeden önce hangi sorunu çözdüğünü netleştir.

kullanım
  • Araştırma
  • Yazı
  • Kod
  • Düşünme ve öğrenme
düzeyler
basit · orta · ileri
bağlar
3 yakın yöntem
lisans
CC BY 4.0 · Kartın açık kaynağını incele

Nedir?

Problem çerçeveleme; belirti, hedef, kısıt ve başarı ölçütünü ayırır. Model alternatif çerçeveler önerebilir, fakat hangi sorunun değerli olduğuna tek başına karar vermez. Burada pratik bir düşünme düzeni olarak kullanılıyor.

Ne zaman işe yarar?

Bir araç veya özellik seçmişsiniz ama bunun hangi kullanıcı ihtiyacını karşılayacağı belirsizse.

Örnekler

Aşağıdaki durumlar ve yanıtlar kurgusal öğretim örnekleridir; çalıştırılmış model, araç veya benchmark sonuçları değildir.

Basit (Simple)

Durum

“Bir chatbot yapalım” fikrinden başlayacaksınız.

Prompt

Prompt

Fikrim: Siteme chatbot ekleyelim. Gözlem: İnsanlar açılış saatlerini bulamıyor. Kısıt: Küçük site, bakım için haftada 1 saat.
Çözüm fikrini, gözlenen sorunu ve bilinmeyeni ayır. Başarıyı araç kuruldu diye değil, okurun saat bilgisini bulabilmesiyle tanımla. Bir netleştirme sorusu sor; yeni ürünü tasarlamaya başlama.

Örnek çıktı

“Çözüm adayı: chatbot. Sorun: saat bilgisine erişim. Bilinmeyen: insanlar hangi sayfada arıyor? Başarı: saat bilgisini bulma görevinin tamamlanması.”

Ne elde ettik?

Araç adı, problem tanımının yerine geçmedi.

Orta (Medium)

Durum

Aynı belirti iki farklı soruna işaret edebilir.

Prompt

Prompt

Gözlem: Beş yeni kullanıcının üçü ilk notunu kaydetmedi. Görüşme veya ekran kaydı yok. Önerilen çözüm: Daha büyük kaydet düğmesi.
En fazla üç problem çerçevesi yaz: düğmeyi bulamama, kayıt mantığını anlamama, not girmek istememe. Her biri için ayırt edici tek gözlem öner. Bunları doğrulanmış neden diye yazma.
Sonunda en küçük bilgi toplama adımını öner; kullanıcı araştırması veya mesaj gönderme işlemi yapma.

Örnek çıktı

“Kaydet düğmesini fark ediyor ama sonuçtan emin olamıyorsa sorun görünürlükten çok geri bildirim olabilir. Kısa görev gözlemi bu ayrımı açabilir.”

Ne elde ettik?

Aynı çözümün her açıklamaya uymadığı görüldü.

İleri (Hard)

Durum

Hedefler çatışırken optimizasyonu erken başlatmamak gerekiyor.

Prompt

Prompt

Ekip hedefleri: Destek süresini azaltmak; yanıt doğruluğunu korumak. Veri: 20 örnek talep, ortalama işlem süresi biliniyor ama doğruluk ölçümü yok. Kısıt: Müşteri verisi dışarı aktarılamaz.
Problem briefi yaz: karar, hedefler, ölçülebilenler, henüz ölçülemeyenler, sert kısıtlar. Süreyi tek başarı ölçütü yapma. Bir doğruluk ölçütünün kim tarafından tanımlanacağını açık soru olarak bırak.
İki alternatif çerçeve öner: taslak hazırlama yardımı; tam otomatik yanıtlama. İkincisini mevcut yetki veya veriyle yapılabilir varsayma.

Örnek çıktı

“Önce taslak desteğinin süre ve insan onaylı doğruluk üzerindeki etkisi değerlendirilebilir. Tam otomatik yanıtlama için ayrı doğruluk ve yetki kararı gerekir.”

Ne elde ettik?

Optimizasyon, henüz tanımlanmamış bir başarı anlayışına bağlanmadı.

Nerede durmalı?

Question Refinement sorunun cümlesini geliştirir; problem çerçeveleme kararın ve başarı ölçütünün ne olduğunu sorgular. Optimizasyon öncesi netleştirme araştırması bu yaklaşımın komşusudur; hangi insan probleminin değerli olduğunu otomatik belirlediği söylenemez.

Kaynaklar

  • A Prompt Pattern Catalog to Enhance Prompt Engineering with ChatGPT (yeni sekme) — White, Jules; Fu, Quchen; Hays, Sam; Sandborn, Michael; Olea, Carlos; Gilbert, Henry; Elnashar, Ashraf; Spencer-Smith, Jesse; Schmidt, Douglas C.. 2023-02-21. Etkileşimli soru ve alternatif üretme örüntüleri için kaynak sağlar; geniş problem çerçeveleme yaklaşımının deneysel etkinlik kanıtı değildir. Kanıt düzeyi: özgün makalenin ilgili gövde bölümleri.

  • Ask Before You Optimize: Dynamic Pre-Formulation Clarification for Interactive Optimization (yeni sekme) — Ge, Sihan; Lin, Yichen; Zhou, Chenyu; Lin, Jianghao; Yao, Tao; Ge, Dongdong. 2026-09-04; okunan sürüm 2026-09-08. Optimizasyon formülasyonundan önce hedef/kısıt netleştirmeyi simüle kullanıcıyla inceler; gerçek insanların bütün problem seçme sürecini temsil etmez. Kanıt düzeyi: özgün makalenin ilgili gövde bölümleri.

Aynı çatlak taşın farklı bölümleri, önde ve üstte farklı açılarda duran iki koyu çerçeveden görünüyor.
Görselin üretim bilgisi

Google Gemini ile üretilen özgün illüstrasyon · 1024 × 572

Generate an image: Create an original physically believable volumetric mineral sculpture photographed as a museum installation, horizontal 16:9. Deep anthracite void, porcelain mineral whites, restrained ice-blue and amber accents, fine structural particles, tactile surfaces, soft volumetric light, realistic depth and deliberate negative space. Two differently oriented mineral frames reveal distinct parts of the same cracked object; a separate amber pointer selects one frame without altering the object. No text, letters, numerals, logo, watermark, user interface, fake charts, identifiable people, or imitation of a particular artist. Depict the specified mechanism clearly; avoid generic clouds. One coherent original illustration.

Promptları kendi durumunuza göre düzenleyin. Bir araç veya ayrı çağrı gerektiren örnekte, yalnız metni kopyalamak o çalışma düzenini kurmaz.